2 sene önce Çölyak hastalığının varlığını Elçin Halamla öğrendim.Zorlandı mı elbette zorlanıyor,istediği bir çok yemeği artık lezzetiyle yiyemiyor.Hele de simit :) Çölyak hastaları için özel yemekler,pastalar,börekler yapılıyor.Ee adım başı istenilen bulunamıyor ama özel jest yapan yerler var.Ankara'da Flamingo pastanesi ,özsüt hatta starbucksta küçük pakette kekler..
Halişimin doğum günüsü bugün de başımın etini yiyordu yaz glutensiz tatları diye diye hediyem olsun halam =)
Gelelim bilgilere :)
Çölyak daha önce pek adını duymadığımız şimdilerde ise adını sıklıkla duyduğumuz ama ne olduğunu tam olarak bilmediğimiz besin kaynaklı bir ince bağırsak alerjisidir diyebiliriz.
Genetik ve çevresel faktörlerle hastalık sürekli yayılmakta ve hasta birey sayısı giderek artmaktadır. Günümüzde hastalığın doktorlar tarafından daha iyi tanınmasıyla hasta birey teşhislerinide koymak geçmişe oranla daha iyi diyebiliriz.
Çölyak bağışıklık sistemine bağlı sindirim sistemini ilgilendiren bir hastalık olup,
Hasta kişilerde gluten denen bir proteini içeren besinlerin alınmasından sonra kendini gösteren bir emilim bozukluğu (malabsorpsiyon) hastalığıdır diyebiliriz.
Hastalığa buğday, arpa, yulaf, çavdar gibi tahılların içerisinde bulunan gluten isimli bir proteinin ince bağırsakta parçalanamaması neden olmaktadır. Hamurun kabarmasını sağlayan, gıdaların raf ömrünü uzatan, elde edilen mamülün kalitesine önemli etkisi olan bir tür proteindir. Bu nedenle glutensiz unlarla yapılan ürünler çabuk bayatlamakta, şekil verirken zorlanılmakta ve kabarması gereken bir çok unlu mamülde istenen kabarma sağlanmamaktadır. Çölyak hastalarına büyük sıkıntı yaşatan bu durum Ekmeğe dayalı beslenme şekline sahip toplumumuzda çölyak hastalarının yaşam standartlarını büyük ölçüde düşürmektedir.
Çölyaklılar glutenli besinler aldıkları zaman, ince bağırsaktaki bağışıklık sistemi uyarılır ve bağırsağın iç yüzeyi iltahaplanır. Sağlıklı bağırsak hücrelerinin yüzeylerinde bulunan ve besin maddelerinin emilimi sağlayan minik ince uzantılar (vilüs) iltahaba bağlı olarak azalır veya kaybolur (silinir). Bunun sonucunda iltihaplı bağırsak yüzeyi, bazı besin maddelerini emip kana karıştıramaz. Bu da başta vitaminler ve mineraller olmak üzere vücudun gereksinim duyduğu çeşitli maddelerin eksikliğine yol açarak başka hastalıklara ve gelişme geriliklerine ortam hazırlar.
Çölyak hastalığının oluşumunda dikkat çekici faktörlerden biriside kişinin anne sütüyle ne kadar zaman beslendiğidir. Uzun süre anne sütüyle beslenen kişilerde çölyak hastalığını belirtileri daha geç ortaya çıkmaktadır. Diğer bir faktör ise gluten içeren yiyeceklerin yenilmeye hangi yaşta başlandığı ve ne kadar gluten yenildiğidir.
Hastalık ile ilgili özgün bir genetik anormallik henüz belirlenmemiştir. Genetik olarak belirlenmiş kişilerde ise hayatın herhangi bir döneminde ortaya çıkabileceği gibi, gizli de kalabilir. Kalıtsal yönü olduğu düşünülen hastalık her yaşta ortaya çıkabilir. Hastalığı neyin tetiklediği bilinmemekle birlikte, çölyağın ortaya çıkması için:
- Kalıtımsal olarak geni taşımak,
- Gluten tüketmiş olmak,
- Genin tetiklenmesi gerekmektedir.
Genin Tetikleyicileri; stres, tıbbi sarsıntı (ameliyat, hamilelik, cerrahi müdehale), aşırı unlu gıda tüketimi, kalitesiz unlu gıdalar tüketimi ve viral enfeksiyonlardır.
Öncelikle Çinekop Elçinişko başta olmak üzere geçmiş olsun diyor,sağlıklı beslenmelerini diliyorum.Gelelim kurabiyemizin yapımına:100 gram ufalanmış cevizi,100 gram glutensiz unu,150 gram mısır nişastayı,50 gram esmer şekeri,50 gram toz şekeri,2 gram karbonatı,3 gram tarçını bir güzel karıştırın. Diğer kapta 100 gram tereyağı ve şekeri çırpın. 1 yumurtayı ekleyin ve yedirin. Yapılan iki karışımı karıştırın,isteğe göre damla çikolata ile tatlandırabilirsiniz.Buzdolabında 15-20 dk bekletelim.İstediğiniz şekli verin ve 180 derecede 10-15 dk pişirin.
Çayımız da hazır,afiyet bal şeker olsun ;)
.jpg)
.jpg)
